Bài viết được đăng tải trên Deconstructor of Fun, cho thấy đội ngũ lãnh đạo Roblox thẳng thắn nhìn nhận về tệp khách hàng của họ và những biện pháp an toàn họ triển khai
Bài Viết được Game Cuối dịch nguyên văn dưới góc nhìn của Michail Katkoff – CPO của Deconstructor of Fun với góc nhìn của ông về Roblox trước các thông tin gần đây về quyền riêng tư và bảo vệ trẻ em.
Vợ tôi đã gỡ cài đặt Roblox khỏi các máy iPad của gia đình để bọn trẻ không chơi nữa. Không phải vì có chuyện gì tồi tệ đã xảy ra, mà vì các video ngắn (reels) trên Instagram và các podcast đã vẽ ra một bức tranh đầy rẫy hiểm nguy mà cô ấy khó có thể bác bỏ.
Tôi không có lý lẽ nào đủ tốt để phản biện lại. Vì vậy, tôi đã đi tìm câu trả lời. Tôi đã mời Matt Kaufman, Giám đốc An toàn của Roblox, và Eliza Jacobs, Phó Chủ tịch Phụ trách Sản phẩm An toàn, lên podcast và dành một giờ đồng hồ để “thử lửa” mọi thứ mà công ty này tuyên bố về các khoản đầu tư cho sự an toàn.
Những gì tôi phát hiện ra đã làm thay đổi quan điểm của tôi. Chắc chắn, Matt và Eliza đã đưa ra những câu trả lời rất trau chuốt. Nhưng chính những dữ liệu đằng sau các câu trả lời đó mới khiến lập luận của họ trở nên chắc chắn hơn tôi tưởng.
Vấn đề mà không ai khác muốn nhận trách nhiệm
Đây là điều làm cho cấu trúc của Roblox khác biệt so với mọi nền tảng lớn khác: họ công khai thừa nhận rằng có trẻ em đang sử dụng nền tảng của mình. Trong số những người dùng đã được xác minh độ tuổi, 36% dưới 13 tuổi, 38% là thanh thiếu niên và 26% là người lớn. Đây không phải là “nền tảng dành riêng cho trẻ em” như mọi người lầm tưởng. Tỷ lệ phân bổ gần như là một phần ba trẻ em, một phần ba thanh thiếu niên, một phần ba người lớn, trong đó phân khúc người lớn đang tăng trưởng nhanh nhất. Tuy nhiên, Roblox đã chọn xây dựng toàn bộ cơ sở hạ tầng an toàn của mình xoay quanh nhóm tuổi nhỏ nhất và dễ bị tổn thương nhất.
Instagram, Snap, TikTok, YouTube và Discord đều trốn sau những cánh cổng giới hạn độ tuổi mà thực chất chẳng ai kiểm soát. Roblox đi theo hướng ngược lại. Như Matt Kaufman đã nói trong cuộc trò chuyện của chúng tôi:
“Roblox là nền tảng lớn duy nhất trên thế giới vô cùng minh bạch về thực tế rằng có trẻ em và thanh thiếu niên đang hoạt động trên đó.”
Sự minh bạch đó vừa dũng cảm, vừa tiềm ẩn nguy hiểm về mặt thương mại. Ngay khoảnh khắc bạn thừa nhận có trẻ em, bạn phải chịu trách nhiệm cho mọi sai sót. Khi một kẻ lạm dụng tiếp cận, khi nội dung không phù hợp xuất hiện trong 30 phút trước khi bộ phận kiểm duyệt bắt được, khi một tên người dùng (username) ám chỉ một tên tội phạm đã bị kết án – búa rìu dư luận sẽ giáng xuống Roblox đầu tiên. Chứ không phải nhắm vào các nền tảng nơi mà những mối nguy hại đó thực sự chuyển hướng tới. Chứ không phải các ứng dụng mạng xã hội nơi những video gây phẫn nộ đạt hàng triệu lượt xem – những nền tảng chưa từng hỏi người dùng của chính họ bao nhiêu tuổi.
Sự bất cân xứng này là có thật và họ đang phải trả giá cho nó.
Lớp bảo vệ an toàn của Roblox trông như thế nào
Những khoản đầu tư mà Roblox đã thực hiện vượt xa những gì hầu hết mọi người, kể cả giới chuyên gia trong ngành, có thể hiểu được.
Hãy bắt đầu với Hệ thống Ước tính Độ tuổi qua Khuôn mặt (Facial Age Estimation), hay còn gọi là Kiểm tra Độ tuổi (Age Check). Được ra mắt toàn cầu vào tháng 1 năm 2025, tính năng này yêu cầu người dùng sử dụng camera thiết bị, quay đầu sang trái, rồi sang phải, để hoàn tất việc kiểm tra trước khi được quyền truy cập vào các tính năng giao tiếp. Hệ thống sẽ kiểm tra tính thực thể (người thật, không phải ảnh tĩnh), sau đó ước tính độ tuổi dựa trên cấu trúc khuôn mặt với sai số xấp xỉ cộng/trừ 1,4 năm đối với người dùng dưới 25 tuổi. Hàng chục triệu người dùng đã hoàn thành quy trình này. Không có nền tảng nào khác triển khai xác minh độ tuổi ở quy mô này như một chốt chặn chủ động.
Tiếp theo là cấu trúc giao tiếp. Roblox không cho phép chia sẻ hình ảnh hoặc video trong trò chuyện (chat). Không có tính năng mã hóa (encryption). Mọi giao tiếp đều được giám sát và lọc. Người dùng chỉ có thể trò chuyện với những người cùng độ tuổi và các nhóm tương tự. Trẻ em dưới 9 tuổi mặc định không có quyền truy cập vào tính năng chat, và phụ huynh phải chủ động cấp quyền thông qua tài khoản kiểm soát của phụ huynh (parental controls) đã liên kết để thay đổi điều đó. Lý do là Roblox có nhiều bộ lọc và chặn đối với các tin nhắn từ Kết nối Đáng tin cậy (những người bạn biết ngoài đời thực như cha mẹ hoặc bạn cùng lớp), nhưng họ không giám sát chúng theo cách giống như các tin nhắn thông thường.
Công ty đã xây dựng một mô hình máy học (ML) độc quyền để phát hiện các đoạn hội thoại dụ dỗ (grooming), mang tên Sentinel, và sau đó biến nó thành mã nguồn mở cho toàn ngành để các đối thủ cạnh tranh cũng có thể sử dụng. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, hệ thống này đã giúp tạo ra khoảng 1.200 báo cáo về nguy cơ bóc lột trẻ em được gửi đến Trung tâm Quốc gia về Trẻ em Mất tích và Bị bóc lột (NCMEC). Dưới tất cả những điều này là hệ thống AI kiểm duyệt, xử lý hơn 4 tỷ tin nhắn văn bản mỗi ngày và hàng triệu giờ nội dung âm thanh. Không một nền tảng nào đang hoạt động với khối lượng lớn như vậy mà lại có tiêu chuẩn cao đến thế.
Về mặt nội dung, mọi tài nguyên của các game (asset) tải lên Roblox đều phải qua kiểm duyệt. Nhưng như Eliza Jacobs giải thích, việc kiểm duyệt trên một nền tảng do người dùng tạo (UGC) hoàn toàn khác với việc kiểm duyệt một bảng tin chứa các video tĩnh:
“Chúng tôi kiểm duyệt mọi tài nguyên khi nó được tải lên. Nhưng sau đó những tài nguyên này được kết hợp vào các trò chơi. Lúc này, chúng tôi phải xem xét lại sự kết hợp đó. Rồi chúng tôi đánh giá độ chính xác của nhãn xếp hạng (rating). Và cuối cùng, chúng tôi phải xem cách mọi người thực sự chơi trò chơi đó như thế nào.”
Đây mới là thách thức cốt lõi. Một trò chơi trông “sạch sẽ” khi xét duyệt có thể biến đổi một khi người chơi tương tác với nó. Roblox đã xây dựng hệ thống RM3 , một hệ thống chụp các bản tóm tắt (snapshots) từ các máy chủ đang hoạt động để phân tích hành vi thực tế của người chơi, chứ không chỉ là ý định ban đầu của nhà phát triển. Điều này là minh chứng cho việc kiểm duyệt tĩnh không thể bảo vệ được một nền tảng động.
Và cuối cùng là vấn đề đa nền tảng. Những kẻ xấu không hề ngu ngốc. Chúng sử dụng mạng lưới xã hội của Roblox để xác định mục tiêu, sau đó chuyển hướng cuộc trò chuyện sang các nền tảng như Discord hoặc Snapchat. Phản ứng của Roblox bao gồm các bộ lọc nghiêm ngặt chống lại việc chia sẻ tên người dùng, số điện thoại và các lời mời ra khỏi nền tảng, cùng với đó là việc phát hiện theo hành vi. Khi hệ thống gắn cờ các nỗ lực điều hướng người dùng ra khỏi nền tảng, nó sẽ kích hoạt quá trình điều tra bởi một nhóm cựu chuyên gia thực thi pháp luật, những người sẽ chủ động làm việc với chính quyền địa phương.
Logic kinh doanh đằng sau chi phí an toàn
Chi tiêu cho an toàn ở quy mô này là một chiến lược tăng trưởng, và là một chiến lược đi ngược lại trực giác thông thường. Hiệu ứng ngay lập tức của khoản đầu tư này hiện tại đang nằm ở giai đoạn đổ vốn vào chứ chưa phải giai đoạn thu lời.
Roblox không chạy các chiến dịch quảng cáo rầm rộ. Matt Kaufman đã chỉ ra trực tiếp điểm này: sự phát triển của công ty chưa bao giờ dựa trên chi tiêu quảng cáo. Nó dựa trên sự tin tưởng. Phụ huynh cài đặt ứng dụng vì họ tin rằng nó an toàn. Trẻ em ở lại vì bạn bè của chúng ở đó. Các nhà phát triển xây dựng trò chơi trên nền tảng này vì Roblox xử lý khâu kiểm duyệt, thực thi chính sách và cơ sở hạ tầng an toàn, nên họ không cần phải bận tâm về những điều đó nữa.
Niềm tin đó chính là “hào nước bảo vệ” thực sự của Roblox. Và nó rất mỏng manh. Mỗi video TikTok lan truyền về một username có vấn đề, mỗi tập podcast vẽ nền tảng này như một thiên đường cho những kẻ xấu, mỗi đoạn Instagram reel từ một người thậm chí chưa từng mở ứng dụng này lên, đều đang bào mòn niềm tin – thứ thúc đẩy lượt tải xuống. Đầu tư vào an toàn không nằm tách biệt với mô hình kinh doanh. Nó chính là mô hình kinh doanh.
Và cái giá phải trả là có thể thấy rõ. Trong quý 1 năm 2026, mức tăng trưởng người dùng hoạt động hàng ngày (DAU) đã giảm đáng kể, và Roblox đã cắt giảm dự báo doanh thu cả năm. Giám đốc Tài chính Naveen Chopra cho rằng sự sụt giảm này phần lớn là do sự gia tăng rào cản từ các biện pháp an toàn trong việc thu hút và giữ chân người dùng. Không một công ty nào tự nguyện làm chậm tốc độ tăng trưởng của chính mình trừ khi họ tin rằng nền móng họ đang xây dựng đáng giá hơn những gì họ đang từ bỏ.
[Hình ảnh: Roblox giới thiệu hai loại tài khoản dựa trên độ tuổi mới cho người dùng nhỏ tuổi: Roblox Kids (5-8 tuổi) và Roblox Select (9-15 tuổi)]
Đó là lý do tại sao việc ra mắt Roblox Kids (5-8 tuổi) và Roblox Select (9-15 tuổi) vào tháng 6 năm 2026 có ý nghĩa về mặt chiến lược. Đây là sự tái cấu trúc toàn bộ hệ thống phân phối nội dung xoay quanh các nhóm tuổi đã được xác minh. Tài khoản Kids chỉ có quyền truy cập vào một thư viện trò chơi được tuyển chọn, nơi các nhà phát triển đã cung cấp ID chính phủ (CCCD/Hộ chiếu), nội dung đã qua đánh giá mở rộng với tệp khán giả lớn tuổi hơn trước, và mức xếp hạng trưởng thành (maturity rating) đã được xác nhận độc lập. Tài khoản Select được cấp quyền giao tiếp theo mức độ, nhưng vẫn được lọc và giới hạn theo độ tuổi. Giao diện trực quan của mỗi bậc cũng khác nhau, để phụ huynh chỉ cần liếc nhìn màn hình là biết ngay con mình đang sử dụng phiên bản nào.
Logic ở đây rất tinh tế: hãy làm cho trải nghiệm mặc định đủ an toàn để các bậc cha mẹ không cần phải trở thành những chuyên gia công nghệ rành rọt bảng điều khiển của phụ huynh.
Khoảng trống niềm tin một phần là do tự chuốc lấy
Tất cả những điều này không có nghĩa là Roblox đã giải quyết được vấn đề về mặt nhận thức của công chúng. Họ vẫn chưa làm được.
Công ty đã dành nhiều năm để ưu tiên xử lý các tác hại nghiêm trọng nhất (những rủi ro an toàn cấp bách), trong khi để lại vô số những vi phạm ở mức độ thấp hiển hiện ngay trước mắt. Một trò chơi có tên “Sân chơi của Diddy” mà chẳng có nội dung gì đằng sau. Một username ám chỉ Epstein. Không có tác hại thực sự, nhưng lại có tính ăn mòn niềm tin. (Diddy và Epstein là 2 tội phạm tình dục nổi tiếng tại Mỹ).
Roblox đã dành nhiều năm để kể một câu chuyện an toàn phức tạp cho những khán giả đang đánh giá họ thông qua các bề nổi dễ thấy. Các khoản đầu tư là có thật nhưng vô hình. Các thất bại thì nhỏ bé nhưng lại lan truyền mạnh mẽ. Và điều đó hoàn toàn dễ hiểu, bởi vì không có chỗ cho sự dung túng với các sai lầm khi nói đến sự an toàn của trẻ em.
Cuộc tranh cãi về các “thợ săn kẻ ấu dâm” minh họa hoàn hảo cho khoảng cách này. Các nhà sáng tạo trên YouTube đã bắt giữ những kẻ lạm dụng bằng cách dụ dỗ chúng vào Roblox, dàn dựng các cuộc trò chuyện, sau đó công bố cảnh quay. Roblox đã xóa những người này khỏi nền tảng bằng một lệnh ngừng và hủy bỏ (cease and desist).
Đối với công ty, logic rất rõ ràng: những nhà sáng tạo nội dung này đang đưa những kẻ xấu vào hệ thống, vi phạm quy tắc của nền tảng và bình thường hóa chính xác những hành vi mà hệ thống của Roblox được thiết kế để ngăn chặn. Nhưng với công chúng, có vẻ như Roblox đang trừng phạt những người duy nhất đang cố gắng bảo vệ trẻ em. Eliza Jacobs đã mô tả thực tế một cách thẳng thừng: các thợ săn “thực sự đang tìm kiếm những kẻ xấu ở ngoài nền tảng và sau đó kéo chúng vào nền tảng” nhằm mục đích làm nội dung, “tất cả chỉ để phục vụ cho những lượt click.”
Bối cảnh thực sự không thể nào truyền tải trọn vẹn trong các đoạn clip ngắn 15 giây. Thách thức của Roblox là làm cho hệ thống của mình trở nên dễ hiểu đối với những người sẽ không bao giờ đọc một bài đăng blog về an toàn hay ngồi nghe một báo cáo doanh thu.
Là một phụ huynh, tôi thực sự nên đánh giá điều gì?
Hãy lột bỏ lớp vỏ bọc nội dung lan truyền (viral) và những chiêu trò của các nền tảng để đặt ra một câu hỏi mang tính cấu trúc: So sánh với cái gì?
Hồ sơ từ các cơ quan quản lý đã làm rõ điều này. Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) đã kiện TikTok vào năm 2024 vì cố tình cho phép hàng triệu trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng nền tảng – nơi mà chính thức ra thì chúng bị cấm. YouTube đã phải trả 170 triệu USD vào năm 2019 để dàn xếp các vi phạm COPPA. Epic Games đã trả 275 triệu USD vào năm 2022, một phần vì thu thập thông tin cá nhân của trẻ em trên Fortnite mà không có sự đồng ý của phụ huynh. Họ là những tay chơi lớn nhất trong ngành bị bắt quả tang vì đang làm chính xác những gì Roblox đã chọn không làm: vờ như không có trẻ em ở đó.
So với YouTube, nơi thuật toán đề xuất có thể đưa một đứa trẻ từ Peppa Pig đến nội dung thuyết âm mưu chỉ trong 3 cú click chuột. So với TikTok, nơi việc xác minh độ tuổi chỉ là một ô đánh dấu tích trên một nền tảng mà FTC cáo buộc đã tạo “cửa sau” để trẻ em vượt rào. So với Instagram, nơi tin nhắn trực tiếp (DM) được mã hóa, và công ty này đã liên tục chống lại việc minh bạch hóa thông tin về nhóm người dùng vị thành niên. So với Discord, nơi các máy chủ (server) mặc định là không có kiểm duyệt, và việc xác minh độ tuổi không tồn tại theo bất kỳ nghĩa lý nào.
Đối với những bậc cha mẹ như tôi, phép tính thực tế sau tháng 6 năm 2026 rất đơn giản. Tôi sẽ cài đặt lại Roblox. Cho con tôi hoàn tất Kiểm tra Độ tuổi (Age Check) trên thiết bị chính của chúng (đây là một bài học đắt giá mà Roblox học được khi trước đây phụ huynh liên tục xác minh hộ con mình). Tôi sẽ xác nhận lại độ tuổi trong bảng kiểm soát của phụ huynh. Và con tôi sẽ hạ cánh vào một phân hạng được chọn lọc, phù hợp với lứa tuổi, với tính năng giao tiếp được tinh lọc chỉ giới hạn trong nhóm bạn bè, trên một nền tảng giám sát mọi thứ, không mã hóa bất cứ điều gì, và sử dụng lực lượng cựu thực thi pháp luật để điều tra các hành vi đáng ngờ.
Không có nền tảng nào có thể đảm bảo rủi ro bằng 0. Vậy câu hỏi thực sự là, nền tảng nào đang làm nhiều nhất để giảm thiểu nó? Ở thước đo đó, Roblox không ở gần các nền tảng khác. Nó đang vượt xa họ, và họ đang chi tiêu rất mạnh tay để duy trì vị thế đó. Theo cách tôi nhìn nhận, công ty này đang xây dựng vạch qua đường, đèn giao thông và rào chắn an toàn, trong khi hầu hết các đối thủ cạnh tranh vẫn đang tranh cãi xem liệu đường phố có cần đến giới hạn tốc độ hay không.
Hôm nay, Roblox đã chính thức quay trở lại danh mục giải trí của gia đình Katkoff, không chỉ với tôi, mà còn với con gái lớn của tôi. Mặc dù tôi đã cảnh giác hơn nhiều và thực hiện việc xác minh độ tuổi một cách cực kỳ nghiêm túc.
